Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet eksenlerinden oluşan planın amaçları arasında yapay zekâ farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi ile kamuda ve özel sektörde yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılması yer alıyor. 6 Eylül'de yayımlanan Orta Vadeli Program (2027-2029) ise işletmelerin enerji, hammadde, iş gücü ve makine kullanımını gerçek zamanlı izleyerek iyileştiren yapay zekâ destekli ve otonom üretim sistemlerinin yaygınlaştırılmasını öngörüyor. Programa göre destek programları da verimlilik, teknoloji yoğunluğu, yüksek katma değer ve ihracat kapasitesi oluşturan yatırımlara odaklanacak şekilde yeniden yapılandırılacak.
TÜBİAD değerlendirmesi
TÜBİAD'ın değerlendirmesine göre üretimde yapay zekâ uygulamalarının verimliliğe dönüşmesi üç koşulun birlikte sağlanmasına bağlıdır: üretim ve süreç verisinin düzenli ve güvenilir biçimde toplanması, uygulamanın somut bir işletme sorununa bağlanması ve çalışanların yeni araçları günlük işin parçası olarak kullanabilmesi. Veri altyapısı zayıf bir işletmede yapay zekâ yatırımı beklenen faydayı üretmeyebilir; bu nedenle KOBİ'ler için ilk adım çoğu zaman temel süreçlerin dijital ortamda kayıt altına alınmasıdır.
TÜBİAD olarak bu alanı üç program üzerinden ele alıyoruz. Dijital Dönüşüm ve Verimlilik Programı işletmelerde süreç, veri ve beceri boyutlarında mevcut durumu değerlendirir ve sınırlı pilot uygulamalar tasarlar. KOBİ'ler için Ücretsiz Yazılım ve Dijital Hizmetler Programı temel süreçlerin kayıt altına alınmasını destekler. Türkiye Merkezli Yapay Zekâ ve Veri Altyapısı Programı ise eğitim, araştırma ve işletme uygulamalarına hizmet verecek, Türkiye'de işletilecek yapay zekâ kapasitesinin ihtiyaç analizini kapsar. TÜBİAD, işletmeler için şu adımları öne çıkarıyor:
- Uygulamadan önce hedeflenen süreç sorununun ve başarı göstergesinin tanımlanması
- Üretim ve enerji verisinin düzenli toplanmasına yönelik temel altyapının kurulması
- Çalışanların uygulama tasarımına katılımı ve işe özgü kısa eğitimler
Kaynaklar
- Resmî Gazete — Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) (18 Ağustos 2026, Sayı 33344) — resmigazete.gov.tr
- Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı — Orta Vadeli Program (2027-2029) (6 Eylül 2026) — sbb.gov.tr