TÜİK'in 10 Eylül'de açıkladığı verilere göre takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi temmuzda bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 0,3, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi ise bir önceki aya göre yüzde 1,0 azaldı. Yıllık bazda imalat sanayi endeksi yüzde 0,3 artarken madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 3,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı yüzde 5,6 geriledi; sermaye malı üretimi yüzde 2,6 azaldı. TCMB'nin 21 Eylül'de yayımladığı İktisadi Yönelim Anketi sonuçlarına göre ise imalat sanayinde mevsimsellikten arındırılmış kapasite kullanım oranı eylülde 0,6 puan artarak yüzde 74,1'e yükseldi; yatırım mallarında oran yüzde 69,7'den yüzde 73,1'e çıktı. Mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi 0,1 puan artışla 102,5 oldu; gelecek üç aydaki ihracat siparişlerine ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin beklentiler ise zayıfladı.
TÜBİAD değerlendirmesi
TÜBİAD'ın değerlendirmesine göre veriler sanayide farklı yönlü bir görünüme işaret ediyor. Kapasite kullanımındaki artış ve yatırım malı üreten sektörlerdeki toparlanma olumlu bir sinyal olsa da ihracat siparişi ve yatırım beklentilerindeki zayıflama, üreticilerin önümüzdeki döneme temkinli yaklaştığını gösteriyor. Bu tabloda işletmelerin kapasite kararlarını sipariş görünürlüğüne göre kademeli olarak vermesi, dış pazar bağımlılığını birden fazla pazara yayması ve mevcut kapasiteyi daha verimli kullanması önem kazanıyor.
TÜBİAD olarak sanayi göstergelerini Araştırma ve Strateji Başkanlığının sektör çalışmalarında temel girdiler arasında değerlendiriyoruz. Kapasite kullanımının düşük kaldığı sektörlerde Uluslararası Pazarlara Açılım ve İş Geliştirme Programı yeni pazar ve iş ortağı arayışı için, Dijital Dönüşüm ve Verimlilik Programı ise mevcut kapasitenin daha verimli kullanılmasına yönelik süreç iyileştirmeleri için çalışma çerçevesi sunar. Sektörlere özgü ortak sorunlar Uygulamalı Araştırma ve Çalıştay Programında ele alınır.
Kaynaklar
- TÜİK — Sanayi Üretim Endeksi, Temmuz 2026 (10 Eylül 2026) — veriportali.tuik.gov.tr
- TCMB — İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı, Eylül 2026 (21 Eylül 2026) — tcmb.gov.tr
- TCMB — İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi, Eylül 2026 (21 Eylül 2026) — tcmb.gov.tr